Srbija nema more, ali ima više od stotinu ostrva, ada i poluostrva!
Kada se pomenu ostrva, obično pomislimo na more. Srbija ga nema, ali zato ima svoj mali svet ostrva, ada i poluostrva – na Dunavu, Savi, Drini, Tisi i brojnim jezerima.
Tačan broj teško je utvrditi. Reke stalno menjaju svoja korita, nanose i odnose materijal, spajaju pojedine ade sa obalom, dok se neke manje pri niskom vodostaju pojave, a pri visokom nestanu pod vodom. Prema različitim popisima i procenama, u Srbiji ih ima više od stotinu ako se računaju ostrva, ade i veći sprudovi.
Najpoznatije je svakako Veliko ratno ostrvo, na ušću Save u Dunav. Iako se nalazi praktično u centru Beograda, najveći deo ostrva sačuvao je prirodni karakter i predstavlja važno stanište ptica. Na njegovom severnom delu nalazi se Lido, do kojeg se leti, kada vodostaj i uslovi to dozvole, stiže pontonskim mostom iz Zemuna.
Nedaleko odatle, između Ade Ciganlije i novobeogradske obale, nalazi se Ada Međica. Mnogo je manja i mirnija, sa zelenilom, kućicama i vikendicama, a do nje se stiže čamcem. Nekoliko minuta vožnje dovoljno je da se gradska vreva zameni osećajem da ste negde mnogo dalje od Beograda.
Na Dunavu, nizvodno od Beograda, nalazi se Krčedinska ada, poznata po prostranim pašnjacima i životinjama koje se na njoj slobodno kreću. Konji, goveda, magarci i svinje deo su pejzaža koji više podseća na neki dunavski prirodni rezervat nego na uobičajeno izletište.
A tu je i zanimljiva zabuna sa najpoznatijom beogradskom „adom“. Ada Ciganlija danas zapravo nije ostrvo, već poluostrvo. Nekada je bila okružena Savom sa svih strana, ali je izgradnjom nasipa i pregrađivanjem savskog rukavca povezana sa kopnom. Ime je, međutim, ostalo.
Ostrvski pejzaži nisu rezervisani samo za velike reke. Na veštačkim jezerima, poput Zlatarskog, Zaovinskog, Vlasinskog i Đerdapskog, potopljene doline i nekadašnja uzvišenja stvorili su razuđene obale, zalive i poluostrva.
Najneobičnija su ona na Vlasinskom jezeru. Tamo postoje i stalna ostrva, ali su mnogo zanimljivija plutajuća ostrva – komadi treseta obrasli travom, pa čak i drvećem, koje vetar i vodene struje pomeraju po površini jezera.
Tako Srbija, iako bez kilometra morske obale, ima nešto što na prvi pogled ne bismo očekivali: ostrva na velikim rekama, zelene ade nadomak gradova, poluostrva na jezerima i čak ostrva koja menjaju svoje mesto.
Nije more, naravno.
Ali ponekad je dovoljno skrenuti sa obale reke ili jezera da biste shvatili koliko je i srpski pejzaž – ostrvski.
Tekst: nadrugipogled.com
Foto: direktno.rs