28. septembra 1969. u Gunji otvorena prva džamija u Hrvatskoj, u 20. veku
28. septembra 1969. godine u Gunji je otvorena džamija. U tadašnjoj Jugoslaviji, u zemlji u kojoj je islam bio jedna od ravnopravnih religija, mali posavski gradić dobio je prvu namenski građenu džamiju u Hrvatskoj posle Drugog svetskog rata.
Gunja se nalazi na Savi, preko puta Brčkog, pa je njena muslimanska zajednica decenijama bila tesno povezana sa susednom Bosnom. U mestu je živelo mnogo muslimana, a potreba za sopstvenim bogomoljom postala je posebno izražena posle Drugog svetskog rata. Gradnja džamije završena je 1969. godine, a svečano otvaranje bilo je 28. septembra.
Bilo je to vreme Jugoslavije Josipa Broza Tita, samo godinu dana nakon donošenja Ustava iz 1968. kojim je muslimanska narodnost dobila puno ustavno priznanje. Istovremeno, Jugoslavija je bila socijalistička i sekularna država, ali je verski život postojao u okviru zakona. Gunja je tako dobila džamiju u vremenu u kojem su se društveni položaj muslimana i njihova institucionalna organizovanost upravo menjali.
Džamija u Gunji imala je poseban značaj i zato što je, sve do otvaranja Zagrebačke džamije 1987. godine, bila jedina džamija u Hrvatskoj. U Gunji je kasnije uveden i islamski veronauk u osnovnoj školi, prvi takav slučaj u Hrvatskoj.
Danas je džamija u Gunji najstarija aktivna džamija u Hrvatskoj. Posle više od pola veka, njena priča ostaje zanimljiv deo istorije jedne zemlje koja je tada izgledala sasvim drugačije — i istorije Jugoslavije u kojoj su se pitanje vere, nacionalnog identiteta i života različitih zajednica rešavali na drugačiji način nego što ih razumemo danas.
Tekst: nadrugipogled.com
Foto: MirkoS18/Wikimedia Commons/CC BY-SA 4.0