21. novembra 1877. Tomas Edison objavio pronalazak fonografa

Na današnji dan, 21. novembra 1877. godine, američki pronalazač Tomas Alva Edison objavio je svoj najnoviji i tada potpuno revolucionarni izum – fonograf, prvi uređaj u istoriji sposoban da snimi, sačuva i reprodukuje zvuk. U vreme kada je svet tek ulazio u eru električnih inovacija, mogućnost da se ljudski glas „zarobi“ i ponovo pusti delovala je kao naučna fantastika.

Edison je fonografom iznenadio čak i svoje saradnike, jer je radio na više projekata istovremeno i retko otkrivao detalje pre nego što bi bio potpuno siguran u rezultat. Prva demonstracija uključivala je snimanje i reprodukciju kratke pesmice „Mary Had a Little Lamb“, što je prisutne ostavilo bez reči — doslovno su slušali mehanički vraćen živi glas, nešto dotad nepojmljivo.

U uređaju je ključnu ulogu imala vibraciona membrana povezana sa iglom koja je urezivala brazde u cilindar obložen kalajskom folijom. Kada bi se cilindar ponovo okrenuo, igla bi pratila iste brazde i vraćala zvučne vibracije. Taj jednostavan, ali genijalan princip postao je osnova kasnijeg razvoja gramofonskih ploča, diktafona i kompletne industrije snimanja zvuka.

Sama objava izazvala je ogroman odjek u američkoj i svetskoj štampi. Mnogo je nagađano o budućoj upotrebi – Edison je tvrdio da fonograf može služiti za diktiranje pisama, očuvanje govora državnika, muzičke snimke, čak i učenje stranih jezika. Iako su se mnoge od tih ideja ostvarile tek decenijama kasnije, fonograf je već tada postao simbol ljudske maštovitosti i početak nove epohe komunikacije.

Danas se 21. novembar 1877. smatra jednim od najznačajnijih datuma u istoriji tehnologije, trenutkom kada je zvuk prvi put postao trajno zabeležen i dostupan za ponovno slušanje — i kada je svet zakoračio u budućnost koju danas smatramo sasvim običnom.

Tekst: nadrugipogled.com
Foto: ceknricek.com